A man esquerda de Dona Carme.

O pobo enteiro estaba na praza.

A veciñanza toda quixera organizarlle un bo recibimento. Meses antes andaran recollendo cartos para facer unhas camisetas que agora lucía orgullosa unha boa parte da Comisión de Festas. Foron elas as que quixeron encargarse persoalmente de organizar unha pequena verbena para celebrar a volta de Pedro. A cativada da gardería fixéranlle un mural con cachos de algodón a modo de nubes e anaquiños de cartolina de cores e a pequena Inés, que ía por fin coñecer ao seu tío, tíñalle preparada unha pulseira coas cunchas que recollera na praia do Xestal.  

O tempo quixera unirse á celebración. Amañecera gris e antes das doce chegaran a caer unha pingas, pero ao final abrira o día e o sol lucía agradablemente naquela tarde de maio. Na pista polideportiva instalaran unha pequena carpa cunha barra na que servían refrescos, viño e patacas fritidas e un colchón inchable para os máis cativos, pero naquel momento todos estaban diante da praza, mirando atentamente o que acontecía no balcón da casa consistorial e agardando a que aparecese por fin Pedro.

A maioría dos veciños estaban falando alegremente sobre os temas máis diversos. Moitos eran os que discutían sobre as posibilidades reais de que a equipa de fútbol da vila ascendese á 3º rexional. Quedaban tres partidos para que rematase a liga e tiña moitas opcións de meterse nos postos de promoción, pero iso xa pasara moitas veces antes e nunca o conseguía. Recordaban algúns que o ano no que Pedro tivera que marchar estaban tamén en posicións de ascenso directo e que o equipo se viñera abaixo despois do acontecido no pobo.

Pero ninguén quería falar demasiado do acontecido. A historia era moi triste e todo o mundo sabía que unha familia quedara esnaquizada, pero como era un pobo pequeno pensouse que con botar unha capa de esquecemento sobre o acontecido sería suficiente. Ao fin e ao cabo todos cometemos erros. Aquela mañá Pedro volvía a casa despois dunha longa noite de troula. Non debera ter collido o coche despois de beber tanto, pero aos 19 anos fanse moitas parvadas, como repetía unha e outra vez o seu avó cando alguén lle preguntaba no bar. Tal vez recordaba as parvadas que el mesmo fixera con vinte anos, cando regresou ao pobo despois de gañar unha guerra e foi elixido polo Gobernador Civil para ocupar o posto de alcalde durante máis de trinta anos. Ao igual que agora, mostrábase comprensivo cos erros da súa xente e cruelmente intransixente coas faltas dos demais. E igual que antes, algúns lle seguían o conto ao vello ou asentían sen prestarlle moita atención e seguían xogando tranquilamente a partida aínda que tamén había quen afirmaba polo baixo que o pequeno dos Osorio sempre fora un cabeza tola e que regalarlle un coche a un tarambaina coma Pedro fora o peor que puidera facer o seu tío para celebrar o seu nomeamento como concelleiro de urbanismo do concello.

I é que a ninguén se lle escapaba que o feito de pertencer á familia máis rica da vila axudara moito a que todos foramos comprensivos co homicidio involuntario que cometera Pedro. Como sempre acontece, nun principio houbo palabras moi grosas contra Pedro e non faltou quen recordara que xa era o terceiro coche que esmendrellaba por conducir bébedo. Pero a maioría dos veciños afanábase por darlle ánimos e consolo á familia de Braulio. Nunca tantas flores se viron no camposanto, nin tanta xente dando mostras de dor a aquela familia que tan mala sorte tivera. Mais a medida que as mostras de afecto coa familia do finado ían facéndose máis discretas a responsabilidade de Pedro no acontecido pareceu tamén diminuír e ao final no mercado falábase máis do mal que o estaba pasando dona Fina co seu fillo na cadea de Teixeiro que da ausencia de Braulio.

Ao fin e ao cabo Braulio non facía moita vida no pobo, dicían as beatas despois da misa na que o cura nos recordaba a todos a dura proba á que estaba sendo sometido un dos nosos veciños, esquecéndose totalmente de pedir pola alma de Braulio. Ninguén dubidaba que o fillo maior de dona Carme fora un excelente rapaz, pero aos 14 anos marchara estudar a Santiago e cando viña de visita non participaba moito na vida social do pobo. Fixera novas amizades con intereses comúns que pouco tiñan que ver coas festas patronais do pobo ou coas celebracións tradicionais que tanto gustaban aos veciños. Había quen dicía que vivía cunha moza que coñecera ao comezar a carreira de medicina e que tiñan pensado vir pasar uns días na casa da nai cando o accidente. 

Pois todo o mundo falou de accidente dende o principio. Braulio morrera nun accidente e co paso dos meses xa parecía que Braulio tamén ía no BMW que conducía Pedro borracho e drogado. E aos dous anos, cando os da televisión viñeron gravar un programa  sobre as repercusións dos accidentes de tráfico nas familias das vítimas xa ninguén recordaba que Braulio estaba facendo deporte pola Alameda do pobo cando o coche de Pedro bateu contra as escaleiras do Concello, atravesou o xardín e foi espetarse contra unha árbore con tan mala sorte que levou por diante a Braulio.

E agora o pobo enteiro estaba naquela praza.

Organizárase un pequeno acto para que Pedro sentise o apoio de todos despois de pasar cinco anos e tres meses na cadea. A resposta da veciñanza sorprendera gratamente aos organizadores. Non contaban que a gran parte das familias estivesen alí aquel día. Axudaba, sen dúbida, a mala conciencia que moitos tiñan xa que foran poucos os que visitaran a Pedro na cadea. Nin sequera dona Fina fora quen de ir visitalo de tanta peniña que sentía, saloucaba cada vez que na perruquería algunha veciña lle preguntaba polo seu fillo.

Estaba previsto que falasen o seu tío, agora alcalde do concello e o cura, e todos dabamos por suposto que Pedro diría unha palabras.

Como o que máis traballara para facilitar o retorno de Pedro fora Don Luís, o cura, a ninguén lle sorprendeu que a nai de Braulio, que non se perdía nunca a misa dos domingos, asistise aos actos de benvida. Dona Carme fora a que máis rápido superara a dor pola morte do seu fillo maior. Unha semana despois do enterro, no que como agora o pobo enteiro ateigara o camposanto, ela xa estaba na canizaría atendendo ás clientas de toda a vida. Certo é que ninguén comentaba nada sobre o asunto, pero falouse durante moito tempo do ben que aguantara o tipo cando a muller do alcalde apareceu polo seu establecemento para darlle o pésame polo acontecido. Uns meses despois, tomando unhas cervexas na de Ramón, alguén contou que a señora Carme aínda foi quen de preguntarlle cómo lle ía a Pedro en Teixeiro, se se adaptaba ben e se faltaba moito para que lle deixasen vir á casa de permiso.

Por iso a ninguén lle sorprendeu que estivera presente na pequena recepción que organizara a comisión de festas do pobo co gallo do regreso de Pedro. Pero cando Don Luís a invitou a subir ao balcón do Concello moitos fomos os que pensamos que non faría tal.

Máis subiu.

E ante un pobo orgulloso de levar as cousas con auténtico espírito cristiá dona Carme escoitou atentamente as palabras do alcalde falando da grandeza da veciñanza ao querer acoller con tanto cariño e entusiasmo ao fillo da súa irmá despois dunha dura proba que a vida lle puxera diante. Sentíase orgulloso de ser o alcalde dunha comunidade capaz de esquecer as diferenzas para traballar xuntos para dar unha mostra do que é unha sociedade madura e civilizada. Tamén o cura fixo fincapé na unidade do pobo e recordou que o perdón e a comprensión ante os erros dos demais é o que diferenza ao verdadeiro pobo de Deus. Quixo agradecer a todos a súa presenza a este acto que sen dúbida serviría para pechar calquera xenreira que puidera existir despois da difícil proba á que deus nos sometera como pobo. Cun xesto paternal que tantas veces lle tiñamos visto a Don Luís cando reprendía á mocidade, pasoulle un brazo polo lombo a Pedro mentres que coa man dereita invitaba a dona Carme a achegarse ao mozo.

A muller dubidou un pouco, pero tirando do seu bolso un pano branco foise achegando ao balaústre do balcón. O pobo emocionado comezou a aplaudir o xesto de dona Carme , chegando a escoitarse algún berro de ánimo dalgún veciño, pero cando ela ergueu a man esquerda comezou a facerse un silencio expectante. O pobo enteiro tiña curiosidade por saber que quería dicirlles aquela muller que agora mesmo estaba fronte ao que matara ao seu fillo e que parecía a viva imaxe do perdón e da caridade cristiá.

Mais cando dixo aquilo de “Veciños, dentro de seis anos agardo que me fagades tamén a min un recibimento como este” poucos entenderon o que quería dicir, e menos aínda comprenderon o que facía cando cun golpe certeiro afundía un coitelo de despezar porcos xustamente entre a costela terceira e cuarta de Pedro. 

Un sol calquera.

Hoxe vin amañecer.

Saiamos polo portal e vin o sol asomando por detrás dunha árbore, ao ladiño do Pico Sacro.

Se tivera un teléfono con cámara tería tirado unha boa fotografía, pero en lugar diso collínlle a man ao meu fillo e decidín investir na nosa existencia en común. Díxenlle que mirara para o sol, como ía subir rápidamente e facerse grande e grande. Díxenlle tamén que era unha sorte para os dous poder ver o amañecer, que comezaba outro día e que estabamos xuntos, que poderiamos ser felices e facer unhas cantas cousas, que os catro estamos ben e que o día ía ser estupendo. 

Iso todo díxenllo mentres un inmenso sol outonal ía enchendo a mañá, facendo brilar a branca xeada e acariñando as nosas orellas e o naris. 

E pensei que todo é máis sinxelo do que tendo a pensar. Que os papas e mamas actuais nos complicamos demasiado a vida querendo ofrecer mil cousas ás nosas crianzas e rematamos embarullándoos entre o obradoiro de astronomía, as clases de inglés, a piscina dos venres e o contacontos dos sábados. Todo é máis sinxelo que todo iso, un amañecer calquera, unha xoaniña paseando polas nosas mans, coller un pau para botarlle un pouco de cuspe e ver se podemos pegar de novo esa folla que caeu... 

E como sabedes xa que son un tipo que tende a pensar de máis, foiseme a cabeza ás vidas que levamos, a este ir e vir con presas dun lado para outro para facer cousas que moitas veces non nos aportan nada. Cantas veces, pensei, non pasaremos por diante das cousas importantes sen decatarnos sequera. Cantos xestos positivos non nos perderemos por estar centrados nas pequenas infamias diarias. 

En fin.

Sei que tí pensaches o mesmo máis dunha vez. Aquí, neste noso xa querido Mar de Beaufort non hai nada novo e hai moi poucas cousas orixinais. Pero é o meu espazo e quero compartilo contigo. E se tes a oportunidade de facelo non dubides en disfrutar do amañecer, detente e comparte ese momento. Xa sei que levarás presa, que terás que coller o autobús, que xa estarás no traballo a tope, que chegas tarde á escola.. Pero val a pena facer o esforzo, sentir que estás noutro día máis neste preciso planeta. Somos vida, e iso, aínda que pareza normal, é algo tremendamente excepcional dentro desta inmensidade que é o universo e a nada. 

O profesor Queiruga.

I.

Cando o profesor Queiruga explicou aquilo sobre os cambios moleculares das plantas ningún de nós lle fixo moito caso. En realidade non entendíamos nada do que nos contaba, pero cada un empregaba métodos distintos para disimular a nosa ignorancia e o que era peor, a nosa incapacidade para seguir razoamentos científicos.

Carlos, o de dinámica de fluídos, fora o encargado de facer a presentación do noso colega invitado e por iso tiña que poñer cara de entendemento. Estaba sentado xusto ao lado do conferenciante e resultaría moi prexudicial para a imaxe da universidade que se notase demasiado que non tiña nin idea do que estaba contando aquel pequeno home de bigotes que parecía convencido de que as duascentas persoas alí reunidas estaban tirando algún proveito intelectual das súas palabras.

O que aproveitaba o tempo era Galloso, o reitor. Sentado tamén na mesa de conferenciantes non perdía detalle dos escotes das catedráticas e das alumnas que estaban na primeira fila. Eu coñecía a Galloso dende os nosos tempos de Bacharelato no Seminario Menor e sabía perfectamente cal era a súa rutina procedimental cando de observar a unha muller se trataba. Escote – pernas -escote – cu . Soamente se lle falaban erguía a vista á cara da muller en cuestión e nesa ocasión, como o que falaba era o conferenciante e aínda non comezara o quenda de preguntas estaba dándose un auténtico festín visual entre a concorrencia feminina que tiña enfronte, naquel salón de actos ateigado non tanto polo interese que a bioloxía molecular espertaba entre os estudantes, senón polo medio crédito que outorgaba a asistencia a este ciclo de conferencias que inauguraba o profesor Queiruga.

Pero non so había estudantes. Entre o público estaba boa parte do profesorado da nosa recen creada universidade. Os nosos motivos eran moi distintos dos dos estudantes. Un par de días antes alguén comentara na reunión de departamentos que os aperitivos que ían poñer despois da conferencia foran encargados a Casa Manolito, e de todos é coñecida a sona que ten este restaurante en toda a cidade. O rumor foise estendendo e ao final o salón de actos do reitorado enchérase cunha gran diversidade de profesorado de distintas disciplinas que mostraban maior ou menos interese e que de cando en vez botaban unha ollada nada discreta cara ao gran salón da entrada no que catro camareiros estaban colocando nunhas mesas entremeses variados e algunhas botellas de viños e refrescos.

Entre este público tan variado, a máis entusiasmada era Elena. A xulgar pola súa maneira de asentir parecía que estaba entendendo á perfección o que explicaba o señor Queiruga. Por veces incluso semellaba que o que escoitaba non facía máis que reafirmar o que ela mesma pensaba sobre o asunto. Non era necesario coñecer moi ben a Elena para saber que en realidade no que estaba pensando era no tipo de coche que ía mercar. Levaba medio cuadrimestre rompéndonos a cabeza sobre os pros e os contras dun crossover para moverse pola cidade. Se cometías o erro de prestarlle atención comezaba a contarche a historia daquela vez que o seu BMW quedou trancado no medio dunha pista e como agora que ten crianzas anda moito polo monte está decidida a mercar un coche que sexa algo máis alto para poder aparcar nas cunetas ou nos cortalumes e non ter que camiñar demasiado polo monte, que unha cousa é inculcar aos pequechos o amor pola natureza e outra ter que camiñar dúas horas para chegar a un sitio sabendo que despois terían que facer o camiño de volta.

O catedrático Lourenzo estaba sentado ao carón de Elena e permanecía totalmente indiferente ao que acontecía no salón de actos. Afeito como estaba a sentirse nos despachos da facultade coma na súa propia casa, non dubidara en presentarse na aula magna calzado cunhas zapatillas de andar por casa e agora, mentres o eminente profesor Queiruga explicaba a súa revolucionaria teoría bioquímica él dormitaba placidamente e se non emitía ronquido algún era porque a catedrática de física inorgánica lle daba de cando en vez algún golpe co cóbado para que non chegara a durmir de todo. Moito tiña que agradecer a máis nova das catedráticas da nosa universidade ao seu tío, o vello Lourenzo. Na facultade a ninguén lle estrañaba que xusto cando ela rematara de facer o seu doutorado a nosa universidade, aproveitando a súa recente escisión da centenaria universidade da capital, crease unha cátedra sobre a súa especialidade. Tempos de mudanzas e renovación, dicían o catedrático Lourenzo ou o Reitor Galloso cando algún puña cara de sorpresa ante tantas incorporacións de persoal docente nunha universidade que contaba con apenas doce titulacións e non chegaba ás quince mil matrículas.

Eu estaba detrás de Amalia. Non me interesaba nada do que estaba contando o profesor Queiruga, pero naquela época andaba moi namorado de Amalia e aproveitaba calquera ocasión para facerlle as beiras. Ela estaba facendo o terceiro ciclo e preparaba unha tesiña sobre as manchas negras das cunhas dos berberechos e coincidiamos os mércores e os venres no corredor, cando ela ía ao seminario sobre fisioloxía dos bivalvos e eu viña de dar a clase de química xeral aos de primeiro, esa manda de panocos que cada ano chegaban ás aulas da facultade coa firme intención de demostrar que superaban en ignorancia e estulticia aos seus predecesores.

E como non, ao lado de Amalia estaba Miguel. A moitos lles sorprendía que o profesor de Literatura Española asistise a unha conferencia sobre química molecular, pero eu sabía que se estaba alí era por Amalia. Máis dunha vez tíñao visto na cafetería da nosa facultade espreitando para ela mentres tomaba o café co titor da tesiña e eu me facía o encontradizo para sentarme na súa mesa. Recoñezo que mais dunha vez fixen sufrir ao miñaxoia de Miguel arrimándome un chisquiño de máis a Amalia e mirando para él cun sorriso na boca, aínda que o que máis o desconcertaba era que ao ir pagar adoptase esa actitude xenerosa que tan ben me sae e chiscando un ollo lle pedía a Arturo, o camareiro, que me cobrase a min todo o da mesa. De todos é sabido que Miguel é moi mirado para iso dos cartos. Aínda se fala do costume que tiña de poñer como lectura obrigatoria de primeiro a o seu libro sobre o esoterismo na novela de M.V. Compostizo co gallo de que "Os pequineses da señorita de Meirás" estaba esgotada e os alumnos terían dificultades para atopala. Durante anos as primeiras clases de Literatura Española parecían máis ben o mercadiño dos domingos con caixas cheas de libros polo chan e os billetes de mil pesetas pasando da man dos estudantes á carteira do profesor sen ningún tipo de decoro.

Despois de case dúas horas de conferencia chegou o momento das preguntas. Os poucos que se atreveron a facer algunha non fixeron outra cousa que demostrar que non entenderan nada de nada. Por momentos pareceume ver que o profesor Queiruga farfallaba entre dentes, tal vez lanzando algún improperio contra este público tan cerril que lle tocara en sorte. Eu non puiden evitar pensar nunha canción dun grupo punk de finais dos 70 no que se queixaban do público que lles tocara en sorte. Como soe acontecer nestes casos, deume un ataque de risa incontrolada con tan mala sorte que os meus xestos foron confundidos polo profesor Queiruga como un intento por chamar a súa atención. Ao pouco vinme observado por boa parte dos alí presentes, que me miraban como se mira a este pedante que non se da conta que a conferencia rematou e que todo o mundo quere marchar xa, e non escoitar unha última pregunta.

Entón fixen aquela pregunta pola que sería recordado durante anos como o profesor dos pementos. Sen ter en conta que o profesor Queiruga era portugués e que era improbable que estivera familiarizado cos ditos galegos lle preguntei se toda aquela teoría sobre as encimas e os radicais libres que cambiaban a o sabor dalgunhas plantas para evitar que fosen devoradas polos animais podía explicar o dos pementos de Padrón, que uns pican e outros non.

A sabotaxe do USB

Por mor da irreconciliábel vida laboral e familiar estes días vou camiñando ao traballo. Son tres quilómetros de ida e outros tres de volta, e tardo unha media hora en cada traxecto. Como estamos no veraniño de San Martiño o paseo é agradábel, aínda que hai días nos que a néboa é tan mesta que chego algo mollado ao traballo. Pero non vai frío ningún e incluso no camiño de volta a casa teño que ir sacando prendas como se fose unha cebola.

Como é ben sabido, isto de camiñar e unha moi boa cousa. Osixenas o cerebro, pos a funcionar o corpo e algo de química debe xerarse pois a medida que camiño comezo a sentirme máis optimista, máis vital. Como xa anotei noutro lugar, nestes días estou dedicando o pouco tempo do que dispoño a escribir doce contos ou relatos breves coa idea de ter algo concreto para publicar nalgún sitio, ademais de neste blog. Tamén estou reescribindo a novela para publicala por entregas antes de que o narrador acabe con todo. Ben, o de sempre. Son un deses tipos con demasiados paxariños na cabeza e por iso sempre vou matinando nas miñas cousas e escoitando rechouchíos. Que si unha trama por aquí, que si un personaxe que quere ser o rei da pista, que si podo incluír este relato naquel outro...

Andrómenas...

Pero o caso é que cando vou camiñando é cando teño as mellores ideas e cando as frases, e ás veces os parágrafos, saen sen dificultade algunha. Cantas cousas non tería escrito xa se puidese recordar todo o que para pola miña cabeza cando vou camiñando!! E así acontece que vou animándome e sinto que o cerebro vai unindo pezas e co entusiasmo vou acelero o paso e case podo escoitar a banda sonora de Rocky mentres vexo a Silvester Stallone subindo escaleiras e de súpeto sinto que xa está, que por fin collín o ritmo e que en canto chegue a casa poñereime a escribir e non haberá final que se me resista. Véñome arriba.
Chego a casa queimando calorías e séntome diante do ordenador intentando abrir a memoria USB na que teño gardadas as carpetas cos documentos dos distintos proxectos nos que estou traballando. De súpeto aparece unha estraña mensaxe do Microsoft Windows que me pide que formatee o disco para poder usalo. Cómo? Se xa o usei pola noite e ía perfectamente!



Intento pasarlle un antivirus, abrilo co botón dereito, explorar e o resultado é sempre o mesmo. Aquí non hai nada, mozo, dime o ordenador poñéndose xa un pouco farruco e cuestionando a miña capacidade de entendemento con iso dos documentos e arquivos.

Volvo a queimar calorías, desta vez un pouco nervioso e intentando recordar a última vez que gardei os borradores dos contos no ordenador. Fai unha semana? Fai dúas? Non é que escribira moito nos últimos días, a verdade, pero non é nada divertido chegar a casa entusiasmado e coa certeza de que desta vez vou avanzar e descubrir que hai que volver atrás. Non por ter que volver a escribir o que xa tiña escrito senón pola posibilidade de que apareza algunha personaxe nova que intente roubar protagonismo aos veteranos da novela ou mesmo que o narrador continúe revolucionándome o galiñeiro.