O profesor Queiruga.

I.

Cando o profesor Queiruga explicou aquilo sobre os cambios moleculares das plantas ningún de nós lle fixo moito caso. En realidade non entendíamos nada do que nos contaba, pero cada un empregaba métodos distintos para disimular a nosa ignorancia e o que era peor, a nosa incapacidade para seguir razoamentos científicos.

Carlos, o de dinámica de fluídos, fora o encargado de facer a presentación do noso colega invitado e por iso tiña que poñer cara de entendemento. Estaba sentado xusto ao lado do conferenciante e resultaría moi prexudicial para a imaxe da universidade que se notase demasiado que non tiña nin idea do que estaba contando aquel pequeno home de bigotes que parecía convencido de que as duascentas persoas alí reunidas estaban tirando algún proveito intelectual das súas palabras.

O que aproveitaba o tempo era Galloso, o reitor. Sentado tamén na mesa de conferenciantes non perdía detalle dos escotes das catedráticas e das alumnas que estaban na primeira fila. Eu coñecía a Galloso dende os nosos tempos de Bacharelato no Seminario Menor e sabía perfectamente cal era a súa rutina procedimental cando de observar a unha muller se trataba. Escote – pernas -escote – cu . Soamente se lle falaban erguía a vista á cara da muller en cuestión e nesa ocasión, como o que falaba era o conferenciante e aínda non comezara o quenda de preguntas estaba dándose un auténtico festín visual entre a concorrencia feminina que tiña enfronte, naquel salón de actos ateigado non tanto polo interese que a bioloxía molecular espertaba entre os estudantes, senón polo medio crédito que outorgaba a asistencia a este ciclo de conferencias que inauguraba o profesor Queiruga.

Pero non so había estudantes. Entre o público estaba boa parte do profesorado da nosa recen creada universidade. Os nosos motivos eran moi distintos dos dos estudantes. Un par de días antes alguén comentara na reunión de departamentos que os aperitivos que ían poñer despois da conferencia foran encargados a Casa Manolito, e de todos é coñecida a sona que ten este restaurante en toda a cidade. O rumor foise estendendo e ao final o salón de actos do reitorado enchérase cunha gran diversidade de profesorado de distintas disciplinas que mostraban maior ou menos interese e que de cando en vez botaban unha ollada nada discreta cara ao gran salón da entrada no que catro camareiros estaban colocando nunhas mesas entremeses variados e algunhas botellas de viños e refrescos.

Entre este público tan variado, a máis entusiasmada era Elena. A xulgar pola súa maneira de asentir parecía que estaba entendendo á perfección o que explicaba o señor Queiruga. Por veces incluso semellaba que o que escoitaba non facía máis que reafirmar o que ela mesma pensaba sobre o asunto. Non era necesario coñecer moi ben a Elena para saber que en realidade no que estaba pensando era no tipo de coche que ía mercar. Levaba medio cuadrimestre rompéndonos a cabeza sobre os pros e os contras dun crossover para moverse pola cidade. Se cometías o erro de prestarlle atención comezaba a contarche a historia daquela vez que o seu BMW quedou trancado no medio dunha pista e como agora que ten crianzas anda moito polo monte está decidida a mercar un coche que sexa algo máis alto para poder aparcar nas cunetas ou nos cortalumes e non ter que camiñar demasiado polo monte, que unha cousa é inculcar aos pequechos o amor pola natureza e outra ter que camiñar dúas horas para chegar a un sitio sabendo que despois terían que facer o camiño de volta.

O catedrático Lourenzo estaba sentado ao carón de Elena e permanecía totalmente indiferente ao que acontecía no salón de actos. Afeito como estaba a sentirse nos despachos da facultade coma na súa propia casa, non dubidara en presentarse na aula magna calzado cunhas zapatillas de andar por casa e agora, mentres o eminente profesor Queiruga explicaba a súa revolucionaria teoría bioquímica él dormitaba placidamente e se non emitía ronquido algún era porque a catedrática de física inorgánica lle daba de cando en vez algún golpe co cóbado para que non chegara a durmir de todo. Moito tiña que agradecer a máis nova das catedráticas da nosa universidade ao seu tío, o vello Lourenzo. Na facultade a ninguén lle estrañaba que xusto cando ela rematara de facer o seu doutorado a nosa universidade, aproveitando a súa recente escisión da centenaria universidade da capital, crease unha cátedra sobre a súa especialidade. Tempos de mudanzas e renovación, dicían o catedrático Lourenzo ou o Reitor Galloso cando algún puña cara de sorpresa ante tantas incorporacións de persoal docente nunha universidade que contaba con apenas doce titulacións e non chegaba ás quince mil matrículas.

Eu estaba detrás de Amalia. Non me interesaba nada do que estaba contando o profesor Queiruga, pero naquela época andaba moi namorado de Amalia e aproveitaba calquera ocasión para facerlle as beiras. Ela estaba facendo o terceiro ciclo e preparaba unha tesiña sobre as manchas negras das cunhas dos berberechos e coincidiamos os mércores e os venres no corredor, cando ela ía ao seminario sobre fisioloxía dos bivalvos e eu viña de dar a clase de química xeral aos de primeiro, esa manda de panocos que cada ano chegaban ás aulas da facultade coa firme intención de demostrar que superaban en ignorancia e estulticia aos seus predecesores.

E como non, ao lado de Amalia estaba Miguel. A moitos lles sorprendía que o profesor de Literatura Española asistise a unha conferencia sobre química molecular, pero eu sabía que se estaba alí era por Amalia. Máis dunha vez tíñao visto na cafetería da nosa facultade espreitando para ela mentres tomaba o café co titor da tesiña e eu me facía o encontradizo para sentarme na súa mesa. Recoñezo que mais dunha vez fixen sufrir ao miñaxoia de Miguel arrimándome un chisquiño de máis a Amalia e mirando para él cun sorriso na boca, aínda que o que máis o desconcertaba era que ao ir pagar adoptase esa actitude xenerosa que tan ben me sae e chiscando un ollo lle pedía a Arturo, o camareiro, que me cobrase a min todo o da mesa. De todos é sabido que Miguel é moi mirado para iso dos cartos. Aínda se fala do costume que tiña de poñer como lectura obrigatoria de primeiro a o seu libro sobre o esoterismo na novela de M.V. Compostizo co gallo de que "Os pequineses da señorita de Meirás" estaba esgotada e os alumnos terían dificultades para atopala. Durante anos as primeiras clases de Literatura Española parecían máis ben o mercadiño dos domingos con caixas cheas de libros polo chan e os billetes de mil pesetas pasando da man dos estudantes á carteira do profesor sen ningún tipo de decoro.

Despois de case dúas horas de conferencia chegou o momento das preguntas. Os poucos que se atreveron a facer algunha non fixeron outra cousa que demostrar que non entenderan nada de nada. Por momentos pareceume ver que o profesor Queiruga farfallaba entre dentes, tal vez lanzando algún improperio contra este público tan cerril que lle tocara en sorte. Eu non puiden evitar pensar nunha canción dun grupo punk de finais dos 70 no que se queixaban do público que lles tocara en sorte. Como soe acontecer nestes casos, deume un ataque de risa incontrolada con tan mala sorte que os meus xestos foron confundidos polo profesor Queiruga como un intento por chamar a súa atención. Ao pouco vinme observado por boa parte dos alí presentes, que me miraban como se mira a este pedante que non se da conta que a conferencia rematou e que todo o mundo quere marchar xa, e non escoitar unha última pregunta.

Entón fixen aquela pregunta pola que sería recordado durante anos como o profesor dos pementos. Sen ter en conta que o profesor Queiruga era portugués e que era improbable que estivera familiarizado cos ditos galegos lle preguntei se toda aquela teoría sobre as encimas e os radicais libres que cambiaban a o sabor dalgunhas plantas para evitar que fosen devoradas polos animais podía explicar o dos pementos de Padrón, que uns pican e outros non.