O profesor Queiruga.

I.

Cando o profesor Queiruga explicou aquilo sobre os cambios moleculares das plantas ningún de nós lle fixo moito caso. En realidade non entendíamos nada do que nos contaba, pero cada un empregaba métodos distintos para disimular a nosa ignorancia e o que era peor, a nosa incapacidade para seguir razoamentos científicos.

Carlos, o de dinámica de fluídos, fora o encargado de facer a presentación do noso colega invitado e por iso tiña que poñer cara de entendemento. Estaba sentado xusto ao lado do conferenciante e resultaría moi prexudicial para a imaxe da universidade que se notase demasiado que non tiña nin idea do que estaba contando aquel pequeno home de bigotes que parecía convencido de que as duascentas persoas alí reunidas estaban tirando algún proveito intelectual das súas palabras.

O que aproveitaba o tempo era Galloso, o reitor. Sentado tamén na mesa de conferenciantes non perdía detalle dos escotes das catedráticas e das alumnas que estaban na primeira fila. Eu coñecía a Galloso dende os nosos tempos de Bacharelato no Seminario Menor e sabía perfectamente cal era a súa rutina procedimental cando de observar a unha muller se trataba. Escote – pernas -escote – cu . Soamente se lle falaban erguía a vista á cara da muller en cuestión e nesa ocasión, como o que falaba era o conferenciante e aínda non comezara o quenda de preguntas estaba dándose un auténtico festín visual entre a concorrencia feminina que tiña enfronte, naquel salón de actos ateigado non tanto polo interese que a bioloxía molecular espertaba entre os estudantes, senón polo medio crédito que outorgaba a asistencia a este ciclo de conferencias que inauguraba o profesor Queiruga.

Pero non so había estudantes. Entre o público estaba boa parte do profesorado da nosa recen creada universidade. Os nosos motivos eran moi distintos dos dos estudantes. Un par de días antes alguén comentara na reunión de departamentos que os aperitivos que ían poñer despois da conferencia foran encargados a Casa Manolito, e de todos é coñecida a sona que ten este restaurante en toda a cidade. O rumor foise estendendo e ao final o salón de actos do reitorado enchérase cunha gran diversidade de profesorado de distintas disciplinas que mostraban maior ou menos interese e que de cando en vez botaban unha ollada nada discreta cara ao gran salón da entrada no que catro camareiros estaban colocando nunhas mesas entremeses variados e algunhas botellas de viños e refrescos.

Entre este público tan variado, a máis entusiasmada era Elena. A xulgar pola súa maneira de asentir parecía que estaba entendendo á perfección o que explicaba o señor Queiruga. Por veces incluso semellaba que o que escoitaba non facía máis que reafirmar o que ela mesma pensaba sobre o asunto. Non era necesario coñecer moi ben a Elena para saber que en realidade no que estaba pensando era no tipo de coche que ía mercar. Levaba medio cuadrimestre rompéndonos a cabeza sobre os pros e os contras dun crossover para moverse pola cidade. Se cometías o erro de prestarlle atención comezaba a contarche a historia daquela vez que o seu BMW quedou trancado no medio dunha pista e como agora que ten crianzas anda moito polo monte está decidida a mercar un coche que sexa algo máis alto para poder aparcar nas cunetas ou nos cortalumes e non ter que camiñar demasiado polo monte, que unha cousa é inculcar aos pequechos o amor pola natureza e outra ter que camiñar dúas horas para chegar a un sitio sabendo que despois terían que facer o camiño de volta.

O catedrático Lourenzo estaba sentado ao carón de Elena e permanecía totalmente indiferente ao que acontecía no salón de actos. Afeito como estaba a sentirse nos despachos da facultade coma na súa propia casa, non dubidara en presentarse na aula magna calzado cunhas zapatillas de andar por casa e agora, mentres o eminente profesor Queiruga explicaba a súa revolucionaria teoría bioquímica él dormitaba placidamente e se non emitía ronquido algún era porque a catedrática de física inorgánica lle daba de cando en vez algún golpe co cóbado para que non chegara a durmir de todo. Moito tiña que agradecer a máis nova das catedráticas da nosa universidade ao seu tío, o vello Lourenzo. Na facultade a ninguén lle estrañaba que xusto cando ela rematara de facer o seu doutorado a nosa universidade, aproveitando a súa recente escisión da centenaria universidade da capital, crease unha cátedra sobre a súa especialidade. Tempos de mudanzas e renovación, dicían o catedrático Lourenzo ou o Reitor Galloso cando algún puña cara de sorpresa ante tantas incorporacións de persoal docente nunha universidade que contaba con apenas doce titulacións e non chegaba ás quince mil matrículas.

Eu estaba detrás de Amalia. Non me interesaba nada do que estaba contando o profesor Queiruga, pero naquela época andaba moi namorado de Amalia e aproveitaba calquera ocasión para facerlle as beiras. Ela estaba facendo o terceiro ciclo e preparaba unha tesiña sobre as manchas negras das cunhas dos berberechos e coincidiamos os mércores e os venres no corredor, cando ela ía ao seminario sobre fisioloxía dos bivalvos e eu viña de dar a clase de química xeral aos de primeiro, esa manda de panocos que cada ano chegaban ás aulas da facultade coa firme intención de demostrar que superaban en ignorancia e estulticia aos seus predecesores.

E como non, ao lado de Amalia estaba Miguel. A moitos lles sorprendía que o profesor de Literatura Española asistise a unha conferencia sobre química molecular, pero eu sabía que se estaba alí era por Amalia. Máis dunha vez tíñao visto na cafetería da nosa facultade espreitando para ela mentres tomaba o café co titor da tesiña e eu me facía o encontradizo para sentarme na súa mesa. Recoñezo que mais dunha vez fixen sufrir ao miñaxoia de Miguel arrimándome un chisquiño de máis a Amalia e mirando para él cun sorriso na boca, aínda que o que máis o desconcertaba era que ao ir pagar adoptase esa actitude xenerosa que tan ben me sae e chiscando un ollo lle pedía a Arturo, o camareiro, que me cobrase a min todo o da mesa. De todos é sabido que Miguel é moi mirado para iso dos cartos. Aínda se fala do costume que tiña de poñer como lectura obrigatoria de primeiro a o seu libro sobre o esoterismo na novela de M.V. Compostizo co gallo de que "Os pequineses da señorita de Meirás" estaba esgotada e os alumnos terían dificultades para atopala. Durante anos as primeiras clases de Literatura Española parecían máis ben o mercadiño dos domingos con caixas cheas de libros polo chan e os billetes de mil pesetas pasando da man dos estudantes á carteira do profesor sen ningún tipo de decoro.

Despois de case dúas horas de conferencia chegou o momento das preguntas. Os poucos que se atreveron a facer algunha non fixeron outra cousa que demostrar que non entenderan nada de nada. Por momentos pareceume ver que o profesor Queiruga farfallaba entre dentes, tal vez lanzando algún improperio contra este público tan cerril que lle tocara en sorte. Eu non puiden evitar pensar nunha canción dun grupo punk de finais dos 70 no que se queixaban do público que lles tocara en sorte. Como soe acontecer nestes casos, deume un ataque de risa incontrolada con tan mala sorte que os meus xestos foron confundidos polo profesor Queiruga como un intento por chamar a súa atención. Ao pouco vinme observado por boa parte dos alí presentes, que me miraban como se mira a este pedante que non se da conta que a conferencia rematou e que todo o mundo quere marchar xa, e non escoitar unha última pregunta.

Entón fixen aquela pregunta pola que sería recordado durante anos como o profesor dos pementos. Sen ter en conta que o profesor Queiruga era portugués e que era improbable que estivera familiarizado cos ditos galegos lle preguntei se toda aquela teoría sobre as encimas e os radicais libres que cambiaban a o sabor dalgunhas plantas para evitar que fosen devoradas polos animais podía explicar o dos pementos de Padrón, que uns pican e outros non.

A sabotaxe do USB

Por mor da irreconciliábel vida laboral e familiar estes días vou camiñando ao traballo. Son tres quilómetros de ida e outros tres de volta, e tardo unha media hora en cada traxecto. Como estamos no veraniño de San Martiño o paseo é agradábel, aínda que hai días nos que a néboa é tan mesta que chego algo mollado ao traballo. Pero non vai frío ningún e incluso no camiño de volta a casa teño que ir sacando prendas como se fose unha cebola.

Como é ben sabido, isto de camiñar e unha moi boa cousa. Osixenas o cerebro, pos a funcionar o corpo e algo de química debe xerarse pois a medida que camiño comezo a sentirme máis optimista, máis vital. Como xa anotei noutro lugar, nestes días estou dedicando o pouco tempo do que dispoño a escribir doce contos ou relatos breves coa idea de ter algo concreto para publicar nalgún sitio, ademais de neste blog. Tamén estou reescribindo a novela para publicala por entregas antes de que o narrador acabe con todo. Ben, o de sempre. Son un deses tipos con demasiados paxariños na cabeza e por iso sempre vou matinando nas miñas cousas e escoitando rechouchíos. Que si unha trama por aquí, que si un personaxe que quere ser o rei da pista, que si podo incluír este relato naquel outro...

Andrómenas...

Pero o caso é que cando vou camiñando é cando teño as mellores ideas e cando as frases, e ás veces os parágrafos, saen sen dificultade algunha. Cantas cousas non tería escrito xa se puidese recordar todo o que para pola miña cabeza cando vou camiñando!! E así acontece que vou animándome e sinto que o cerebro vai unindo pezas e co entusiasmo vou acelero o paso e case podo escoitar a banda sonora de Rocky mentres vexo a Silvester Stallone subindo escaleiras e de súpeto sinto que xa está, que por fin collín o ritmo e que en canto chegue a casa poñereime a escribir e non haberá final que se me resista. Véñome arriba.
Chego a casa queimando calorías e séntome diante do ordenador intentando abrir a memoria USB na que teño gardadas as carpetas cos documentos dos distintos proxectos nos que estou traballando. De súpeto aparece unha estraña mensaxe do Microsoft Windows que me pide que formatee o disco para poder usalo. Cómo? Se xa o usei pola noite e ía perfectamente!



Intento pasarlle un antivirus, abrilo co botón dereito, explorar e o resultado é sempre o mesmo. Aquí non hai nada, mozo, dime o ordenador poñéndose xa un pouco farruco e cuestionando a miña capacidade de entendemento con iso dos documentos e arquivos.

Volvo a queimar calorías, desta vez un pouco nervioso e intentando recordar a última vez que gardei os borradores dos contos no ordenador. Fai unha semana? Fai dúas? Non é que escribira moito nos últimos días, a verdade, pero non é nada divertido chegar a casa entusiasmado e coa certeza de que desta vez vou avanzar e descubrir que hai que volver atrás. Non por ter que volver a escribir o que xa tiña escrito senón pola posibilidade de que apareza algunha personaxe nova que intente roubar protagonismo aos veteranos da novela ou mesmo que o narrador continúe revolucionándome o galiñeiro.

Anotación do 16 Outubro 2015

Curiosamente, algúns días de outono veñen preñados de forza e de luz e fan que en lugar de pensar en recollernos e prepararnos para un frío inverno queiramos comezar novos proxectos, facer cousas novas ou probar o secreto de porco á grella con redución de mencía do dezaseis.

Compostela é o que ten. Algúns falan por falar cando din que que si a choiva, que si as pedras molladas e os ecos do vento polas rúas milenarias desta cidade. Compostela ten luz no outono, e ten os matices propios dos nosos montes cando caen as follas. Si amigos, en Compostela vin beirarrúas que parecen os camiños do Courel e escoitei ás vellas árbores bisbando historias de meigas namoradas fuxindo a cabalo dos trasgos polo monte do Pedroso. Compostela é arte, e non só cando chove. Estes amañeceres laranxa pola banda do Pico Sacro, os dediños do sol acariñando ás follas dos carballos de Santa Susana e deixando un ronsel de luz e brétema no chan. A historia camiñando á nosa beira, a telúrica enerxía dos lugares sagrados, deses cruces de camiños que xa eran lugar de peregrinación fai miles de anos. Isto é o que ten Compostela, isto é o que aporta esta cidade a todo aquel capaz de sentir máis aló dos sentidos.

E se lle cadra por iso levo unhas semanas coa sensación de ir desprendendo enerxía. Aproveito a muda outonal para soltar lastre, para deixar a un lado algúns proxectos, tal vez abandonalos definitivamente e centrarme nunhas poucas cousas. Direi que os doce contos dos que xa vos falara van por bo camiño. Xa naceron  e cando vaian algo máis crecidos ireinos presentando neste blog. Non teño claro como farei, algún xa é demasiado longo para unha soa entrada e pode que faga versión curta para o blog e versión estendida para publicar. Xa sabedes, como nas películas.

E coma un ratiño no seu labirinto ándolle dando voltas ao tema da novela, aquela cousa da que xa teño falado noutras ocasións. Creo que vou poñerme a berrar “Marchando, que fan falta as camas!!” e deixar que a miña capacidade creadora se centre noutras historias que levan tempo pedindo o seu espazo. Por iso vou formatar o meu maxín e para gañar espazo publicarei por entregas a novela no blog que fai tempo abrín para ir comentando como era isto de escribir. Será a única maneira de desfacerme deses papeis que falan sobre personaxes que levan agardando demasiado tempo por un desenlace.

Entrementres, naveguemos.

O sete de outubro.

Eu non sei explicalo demasiado ben, pero dende que son budista sinto que as cousas van cadrando, que os días teñen certa lóxica e que arredor de min vai xurdindo unha rede de conexións que antes ou ben non existían ou non eran tan evidentes.

Como xa conto nalgún outro lugar deste blog, sempre tiven certa tendencia espiritual. Nos meus anos mozos lin bastante sobre budismo, poderes telúricos e outras teorías sobre as enerxías que nos rodean e que entran dentro do ocultismo e da parapsicoloxía. Incluso cheguei a practicar en diferentes etapas ioga, Tai-Chi e meditación. Porén, nunca cheguei a afondar o suficiente nestes temas e como acontece con case todo o que lin durante todos estes anos non recordo case nada.

Así e todo, algo deste coñecemento debeu quedar en min porque todas estas novas teorías psicolóxicas que tratan de ensinarnos a controlar as emocións e a establecer relacións máis humanas cos outros me resultaban xa familiares, e lendo algún libro sobre o tema parecíame que iso xa o lera antes nalgunha outra parte.

Entón busquei nos meus libros e descubrín que moitos parágrafos que subliñei a comezos dos anos noventa están de plena actualidade e que aquilo que os budistas levan explicando miles de anos é agora o máis avanzado da neurociencia cognitiva. Tampouco é estraño, tendo e conta que os físicos están enleados en demostrar cientificamente o que os gregos afirmaban sobre a materia e as partículas primixenias e infinitas. Non teño dúbida de que acabarán chegando á conclusión de que detrás de todo o físico existe algo espiritual, algo que é a esencia das cousas, que lles da vida ou realidade.

Pero falaba dunha rede de conexións que sinto que se van tecendo ao meu redor. Xa sei que pode parecer simple azar e que pode parecer o máis normal do mundo, pero para min é moi importante o feito de que nun mesmo día poida falar coas tres das persoas que sinto máis próximas a min, con estas amizades veteranas das que falaba fai anos, persoas coas que compartín a vida a diario e que agora vexo de cando en vez, ás veces anualmente.

Pero están aí, e como dende fai unhas semanas sinto que vou atraendo conversacións e contacto humano non me pareceu raro que no mesmo día poida mirar aos ollos a tres persoas ás que quero moitísimo e poidamos compartir un tempo xuntos. Nesta época na que facemos a nosa vida social a través das redes sociais e dos teléfonos é de agradecer poder sentir o contacto dos outros, unha man un abrazo. E saber que nese preciso instante estamos xuntos no mesmo tempo e no mesmo espazo. Este é, sen dúbida, o sentido da vida.