+IVA

Charli comezou a sentirse un pouco nervioso. A xente ía acumulándose na librería, as contas non lle daban cadrado e aquel cliente estaba poñéndoselle un pouco farruco de máis.

Todo comezara polos globos.

Ás catro da tarde, nada máis abrir, entroulle pola porta un paisano traxado e con gafas de sol. Foi velo e acender a fotocopiadora pois polas pintas supuxo que ía pedirlle unhas fotocopias. Pero non, o que aquel tipo quería eran globos, 25 globos de cores variadas, dixo sen nin sequera sacar as gafas dos ollos. Charli tirou da caixa de cartón unha presada de globos, contou dezasete e volveu coller uns poucos máis até completar o pedido. Meteunos nun sobre de papel marrón e mentres lle entregaba ao home os globos díxolle que eran duascentas cincuenta pesetas.

O home apañou unhas moedas do peto e pousándoas enriba do mostrador pediulle ao Charli a factura. Charli meteu os cartos na caixa e marcou na calculadora 25 e deulle multiplicar por dez. Cun leve son o aparello escribiu a conta no papel, Charli arrincouno e deullo ao cliente no mesmo momento que entraba pola porta Amparo, a do Xastre.

Charli respondeu ao saúdo da moza e preguntoulle se viña polas revistas da súa nai pero o home, que ao parecer non quedara conforme, díxolle que aquela nota non lle servía, que o que precisaba era unha factura para entregala na súa empresa.

- Pero é que esta caixa non imprime facturas – díxolle pensando que así arranxaría o asunto.
- Bueno, podes facerma a man se queres, pero teño que levar algo no que polo menos apareza que merquei uns globos.

Charli botou unha ollada a Amparo como querendo desculparse e sacou de debaixo da mesa un pequeno caderno no que anotou vinte e cinco globos a dez pesetas cada un igual a 250 pesetas. Para despexar calquera tipo de dúbidas anotou tamén con letras moi grosas PAGADO.

- Valerache así, logo? - preguntoulle mentres lle ensinaba o papel a aquel fulano que comezaba a resultarlle cansino.

O home non sabía se o mozo que tiña diante lle estaba tomando o pelo ou simplemente non tiña nin idea do que era unha factura. Sacou as lentes e preguntoulle se non tiña un deses tacos co nome da librería e o Número de Identificación Fiscal, ou polo menos o espazo para encher eses datos.

- Claro que teño, pero é que me parece un pouco ridículo ter que cubrir tantos datos por uns globos.

Charli apañou o taco que a súa nai gardaba debaixo da caixa rexistradora e rosmando comezou a cubrir os datos. Mentres tanto chegara á parada o autobús da vila e unha parella que seguramente ían pasar a tarde na praia entraran la libraría para mercar uns paquetes de pipas. O home botou unha ollada á xente que comezaba a formar unha ringleira detrás del. Sabía que non era moi frecuentes pedir facturas nas compras dunha librería, pero se non a levaba os de contabilidade non lle pagarían os globos, e se algo tiña claro era que el non ía pagar os globos para o aniversario do fillo do xefe. Xa bastante facía con parar de camiño á oficina a mercalos.

- Pero home, terás que poñerme o IVE! - o home xa non daba creto. Pola súa parte, Charli comezaba a encherse daquel tipo, pero cada vez eran máis as persoas que estaban pendentes do que facía e non quería quedar como un bobo que nin unha conta sabía facer.

Eu cheguei naquel momento. Amparo saudoume cun xesto e puxo esa mesma cara que poñía nas clases de Latín cando ao mestre se lle ía a cabeza ao increpar a alguén pola mala tradución dalgún texto de Tito Livio ou de Ovidio. Eu, que estaba na fase de pasar das tías para que elas non pasaran tanto de min limiteime a facerlle un aceno mínimo coa cabeza e mirar para o o tipo dos globos con cara de malo. Tamén mirei para o escote e Amparo, pero máis disimuladamente.

- Mira, teño xente esperando, non podo perder o tempo con esta parvada dos globos.

Charli deixara o bolígrafo na repisa e miraba ao home dos globos como dando a entender que tiña cousas máis importantes que facer. O home mirou para nós e comezou a dicir que aquelo lle parecía incrible, que o mínimo de alguén que se dedicaba á venta ao público era saber calcular o IVE dos produtos e que non pensaba moverse de alí até que lle dese unha factura.

- Pois faina tí se queres!- Dixo Charli mentres lle daba ao paisano o taco de facturas e un bolígrafo. Unha pequena gota de suor escorregaba pola súa fronte mentres miraba para nós. A maioría eramos clientes habituais e non lle estaba facendo ningunha graza quedar en evidencia daquel modo.

A min caíame ben o Charli. Era uns anos maior que nós e sempre nos contaba historias do profesorado do instituto e da mili. Gustábame a súa maneira de falar como un home experimentado que estaba de volta de todo. En realidade o instituto deixárao despois de repetir catro veces primeiro de BUP e a única vez que saíra do pobo fora para facer a mili en Astorga, pero sempre che daba algún consello sobre como facer chuletas ou se ofrecía a falar co porteiro da discoteca para que nos deixara pasar sen pedirnos o DNI e iso facía que nos parecera un tipo caralludo. Case todos iamos a facer alí as fotocopias e por iso nos solidarizabamos con el e lle dirixiamos a aquel tipo miradas de odio intentando intimidalo e que marchara dunha vez.

Pero o home parecía demasiado seguro de si mesmo e do que estaba a pedir e lle importaba pouco saberse o centro das nosas iras e das nosas olladas cheas de xenreira. É máis, en lugar de intentar axudar un pouco a Charli a saír da lea de números na que parecía perdido comezara a falar da falta de profesionalidade típica do país e das carencias da educación obrigatoria que permitía que houbera xente que non fose capaz de calcular un porcentaxe. Tampouco axudaba moito o feito de que os que estabamos agardando comezásemos a farfallar comentando o que estaba acontecendo. Aínda que non quixeramos recoñecelo, o certo é que a operación era moi sinxela e non entendíamos como Charli non era quen de calcular o IVE dun total de 250 pesetas. Ao home non lle faltaba razón na súa protesta, pero hai veces en que para ter razón non é suficiente con tela senón que fai falta que cha dean, e ningún de nós ía darlle a razón a aquel paisano que estaba facéndolle un feo a un veciño do pobo de toda a vida.

Algúns xa lle dicían que se quería factura que fose ao Corte Inglés a mercar os globos ou que non estaba moi ben que lle fixera perder o tempo ao rapaz por 250 pesetas. O home, que non debía ser dos que achantan con facilidade, contestaba que para levar un comercio hai que ter un mínimo de capacidade e formación, e que isto en Europa non pasa, que é normal que non nos queiran deixar entrar na Unión Europea.

Pero finalmente quen resolveu o asunto foi o Edelmiro. Cando soubo o que estaba acontecendo entrou na librería cunhas moedas nunha man e batendo coa outra no mostrador dixo unha das frases que ía converterse en recorrente na vila cando a alguén non lle saen as contas.

- Veña, mameluco, aí tes os cartos – díxolle ao forasteiro poñéndolle unhas moedas na man- Que nesta vila matemáticas non teremos pero sóbranos entendemento para saber que o noso tempo vale máis que cincuenta pesos, os globos e mais ti xuntos.

O tipo, sen dar creto ao que estaba a acontecer, mirou para as moedas, puxo as gafas e marchou negando coa cabeza, pero sen dicir ren.